علي محمد ميرجليلى

210

وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى )

واجب ، « خلاف الفضل » ناميده است . « 1 » د - در هنگام شروع به نماز ، روايتى وارد شده است كه سفارش به گفتن هفت تكبير در آغاز نماز مىكند كه يكى از آنها تكبيرةالاحرام است : اذَا افْتَتَحْتَ الصَّلوةَ فَارْفَعْ كَفَّيْكَ ثُمَّ ابْسُطْهُما بَسْطاً ثُمَّ كَبِّرْ ثَلاثَ تَكْبيراتٍ ثُمَّ قُلْ اللَّهُمَّ انْتَ الْمَلِكُ الْحَقُّ . . . ثُمَّ تُكَبِّرُ تَكْبيرَتَينِ ثُمَّ قُلْ : لَبَّيْكَ وَ سَعْدَيْكَ . . . ثُمَّ : تُكَبِّرُ تَكْبيرَتَينِ ثُمَّ تَقُولُ : وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذى فَطَرَ السَّمواتِ وَالْأَرْضَ . . . . « 2 » برخى از فقها اين روايت را اختصاص به نمازهاى واجب داده‌اند و برخى دايرهء آن را به هفت نماز و برخى به شش نماز محدود مىدانند . « 3 » مرحوم فيض مىفرمايد : آنچه از ظاهر اين حديث بر مىآيد ، شمول آن نسبت به تمام نمازها اعم از واجب و مستحب است و كسانى كه بر خلاف اين ظاهر فتوى دهند ، مستندى ندارند . « 4 » مراد فيض از ظاهر ، اطلاق كلمهء « الصلاة » است كه ظهور در همهء نمازها دارد . تأكيد فيض بر علم لغت و ريشه يا بى معناى لغوى كلمات در علم اصول ثابت شده است يكى از راه‌هاى به دست آوردن ظهور يك سخن مراجعه به اهل لغت و منابع لغوى است . به عبارت ديگر كتاب‌هاى لغت روشن كنندهء

--> ( 1 ) . الوافى ، ج 7 ، ص 366 . روايت مورد نظر فيض در الوافى ، ج 7 ، ص 363 آمده كه راوى از امام صادق 7 پرسيد : « اذا دَخَلَ وَقْتُ الفَريضَةِ اتَنَفَّلُ اوْ أَبْدَأُ بِالْفَريضَةِ ؟ » فقال 7 : « انَّ الْفَضْلَ انْ تَبْدَأَ بِالْفَريضَةِ . . . » ( 2 ) . الكافى ، ج 3 ، ص 310 ؛ الوافى ، ج 8 ، ص 637 . ( 3 ) . الوافى ، ج 8 ، ص 637 و 638 . ( 4 ) . همان ، ص 638 .